Karakuş Tümülüsü

Karakuş Tümülüsü; Adıyaman'ın Kâhta ilçesinde bulunan bir arkeolojik sit alanıdır. Bölge, tümülüsün güneyindeki bir sütun üzerinde yer alan kartal figüründen dolayı yerel halk tarafından Karakuş Tepesi olarak isimlendirilmiş ve literatüre de bu adla geçmiştir. Yapılan araştırmalar sonrasında ise buranın Kommagene Kraliyet Ailesi kadınlarına ait bir anıt mezar olduğu anlaşılmıştır. Bir tür hiyerotesyon niteliği taşıyan yapı, ilk olarak Kral II. Mithridatis tarafından annesi İsias Philostorgos adına inşa ettirilmiştir. Kral I. Antiohos Theos'un eşi ve aynı zamanda Kapadokya Kralı I. Ariobarzanes'in kızı olan Isias'ın kızları Antiochis ve Laodice ile torunu I. Aka da sonraki yıllarda buraya gömülmüştür.
Anıt mezarın ilk olarak dönemin Kommagene Kralı II. Mithridatis tarafından, annesi Isias adına inşa ettirildiği bilinir. Mithridatis'in Pers prensleriyle evli olan kız kardeşleri Laodice ve Antiochis, Pers-Roma savaşları esnasında öldürülünce onlar da buraya gömülmüştür. Bu yüzden bölge Kadınlar Mezarlığı olarak da anılır. Şehir Roma İmparatorluğu tarafından ilhak edildikten sonra aralarında Karakuş Tümülüsü'nün de bulunduğu pek çok yapı tahrip edilerek yağmalanmış; etrafı surlar ve sütunlarla çevrili olan anıt mezardaki taşlar sökülerek Cendere Köprüsü'nün inşasında kullanılmıştır.Yaklaşık olarak 110 metre çapında ve 30 metre yüksekliğinde olan tümülüsün etrafında kendisini çevreleyen 9 adet sütun olduğu bilinmektedir.